आयआर्जनको विकल्प देउ

जिल्लाको मण्डन भेगका माझी जाति आर्थिक रुपमा अझै पनि विपन्न छन् । अशिक्षा, गरिवीका लगायतका सबै कारणले उनीहरु पछि परेका छन् । शिक्षा लिएका केहीले प्रगति गरेको भएपनि अधिकाशंको अवश्था उस्तै छ ।
यहाँका करिव १ सय घरधुरीको प्रमुख पेशा भनेको माछा मार्नु, ढुंगा चलाउनु र  पानीघट्ट चलाउनु नै हो । तर यी सबै पेशा विस्तारै लोप हुँदै गएपछि यहाँ युवा पलायन त छदैछ, गाउँमा नै रहेकाहरुलाई पनि दैनिक रोजीरोटी हुने अवश्था छैन । धेरै त शहर पसिसकेका छन्, तर हातमा “सिप र सर्टिफिकेट” दुवै नभएकाहरु भने यही गाउँ कुर्न बाध्य छन् । परम्परागत खेती किसानी गर्ने, आफ्नो खेत जग्गा नहुनेले अर्कोको कमाउनु उनीहरुको वाध्यता बनेको छ ।
सरकारले युवा लक्षित स्वरोजगार कार्यक्रम ल्याएको छ । जिल्लामा पनि ं विभिन्न सहकारीले यसको पैसा ल्याएका छन् । आर्थिक एव सामाजिक रुपमा विपन्न यो जातिलाई लक्षित गरेर केही कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सकियो भने उनीहरुको स्थितीमा सुधार गर्न सकिन्छ । पहिलो कुरा त उनीहरुलाई शिक्षा नै दिन आवश्यक छन् । पछिल्ला पुस्ताले शिक्षा लिइरहेको भएपनि शिक्षा लिन बाँकी रहेको अभिल्लो युवा पुस्ताालाई विभिन्न सिपमुलक र आयमुलक तालिम दिन जरुरी छ । यो उनीहरुको आयआर्जनको माध्यम र विकल्प बन्न सक्छ जसले गर्दा उनीहरु आर्थिक तथा सामाजिक रुपमा पनि सक्षम हुँदै आउँछन् । विपन्नका नाममा काम गरीरहेका विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी निकायहरुले पनि यस्ता क्षेत्रमा काम गर्नुपर्छ ।
यो जातिलाई माथि उठाउने काम सबै सरोकारवालाहरुको हो । युवाहरु बेरोजगार हुँदा त्यसको अप्रत्यक्ष असर देशको अर्थतन्त्रमा पनि पर्छ  । तसर्थ विकल्पको खोजीमा रहेको यो समुदायको लागि आयआर्जनको विकल्प दिनु हाम्रो दायित्सव हो । विभिन्न सरकारी निकाय, सहकारी सस्था, गैरसरकारी निकायहरु पनि यो अभियानमा लाग्नुपर्छ । विभिन्न कारणले पछि परेको यो समुदायलाई सहयोग गरेर उनीहरुको स्थितीमा सुधार ल्याउन सकियो भने त्यो नै ठूलो उपलव्धी हुन्छ । यसको लागि कसैले ढिला गर्नुहुँदैन ।