ब्रिटिश स्टिल राष्ट्रियकरणपछि चीनको जिङ्गे समूह क्षतिपूर्ति माग्दै कानुनी लडाइँमा

काठमाडौं, ब्रिटिश स्टिल राष्ट्रियकरण गर्ने बेलायत सरकारको निर्णयविरुद्ध कम्पनीको पूर्वस्वामित्वमा रहेको चिनियाँ जिङ्गे समूहले आफूले बेहोरेको लगानी घाटाको क्षतिपूर्ति माग्दै कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउने घोषणा गरेको छ।

आइतबार जारी विज्ञप्तिमा जिङ्गे समूहले बेलायत सरकारले कम्पनीको सञ्चालन नियन्त्रण लिएर अन्तर्राष्ट्रिय लगानीका नियम तथा द्विपक्षीय लगानी सम्झौताको भावना उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको छ। कम्पनीले क्षतिपूर्तिका लागि बेलायती सरकारसँग औपचारिक वार्ता सुरु गरिसकेको र आवश्यक परे अन्तर्राष्ट्रिय मध्यस्थतामा जाने चेतावनी दिएको छ।

जिङ्गे समूहले सन् २०२० मा आर्थिक संकटमा रहेको ब्रिटिश स्टिल खरिद गरी उद्योग सञ्चालनमा ठूलो लगानी गरेको जनाएको छ। तर गत वर्ष कम्पनीले उत्तरी इङ्ग्ल्यान्डस्थित स्कन्थर्प कारखानाका ब्लास्ट फर्नेस बन्द गर्ने तयारी गरेपछि बेलायत सरकारले उद्योगको सञ्चालन नियन्त्रण आफ्नो हातमा लिएको थियो। उक्त कारखाना बेलायतमा कच्चा पदार्थबाट नयाँ स्टिल उत्पादन गर्ने अन्तिम ब्लास्ट फर्नेसयुक्त केन्द्र मानिन्छ।

कम्पनीले आफ्नो लगानी र योगदानको उचित मूल्याङ्कन नगरी लगभग शून्य बराबरको क्षतिपूर्ति प्रस्ताव गरिएको आरोप लगाएको छ। साथै बेलायतको निर्णयले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर बनाएको, उद्योगलाई क्षति पुर्‍याएको र अन्ततः बेलायती करदातामाथि थप आर्थिक भार पर्ने दाबी गरेको छ।

यता बेलायतको व्यापार तथा व्यवसाय विभागले भने क्षतिपूर्तिको विषय स्वतन्त्र मूल्याङ्कनका आधारमा तय हुने जनाएको छ। विभागका अनुसार राष्ट्रियकरणको उद्देश्य करिब २,७०० रोजगारी जोगाउनुका साथै पूर्वाधार आयोजना र रक्षा उद्योगका लागि आवश्यक स्वदेशी स्टिल उत्पादन सुरक्षित गर्नु हो।

यसैबीच, चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले बेलायतले यो विवाद कसरी समाधान गर्छ भन्ने विषयले चिनियाँ लगानीकर्ताको विश्वासमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने बताएको छ। मन्त्रालयले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीका नियम, सम्झौताको भावना र बजार अर्थतन्त्रका सिद्धान्तअनुसार दुवै पक्षलाई स्वीकार्य हुने गरी क्षतिपूर्तिको समाधान खोज्न आग्रह गर्दै चीनले आफ्ना कम्पनीहरूको वैध अधिकारको कानुनी संरक्षणमा पूर्ण समर्थन रहने स्पष्ट पारेको छ।