विद्यालयमा उपयोगी बन्दै पुस्तकालयहरु

धुलिखेल ÷ जिल्लाका विभिन्न विद्यालयमा स्थापनामा गरिएका पुस्तकालयहरु ती विद्यालयको शैक्षिक विकासमा उपयोगी बन्दै गएका छन् । विभिन्न सहयोगी, संघसंस्थाको सहयोगमा स्थापना भएका ती पुस्तकालयहरुका कारण विद्यार्थीमा पढ्ने सिप, अनुशासन आदिको विकास समेत भैरहेको छ ।
सन् २००९ देखि रुम टु रिडको सहयोगमा परोपकार प्राथमिक उपचार केन्द्रले जिल्लामा ग्रामिण पुस्तकालय परियोजना सञ्चालन गरिरहेको छ । पुस्तकालय रहेका जिल्लाका एक सय २६ विद्यालयका विद्यार्थीमा पढ्ने बानीको विकास भएको र उनीहरु अत्तिरिक्त कृयाकलापमा पनि अव्वल दरिएका छन् । उनीहरुमा समुह कार्यको समेत विकास भएको छ । विद्यालयमा बचेको समयको सही सदुपयोग गर्न पनि उनीहरुले सिकेका छन् । विन्धवासिनी पुस्तकालय रहेको दाप्चा माध्यमिक विद्यालयको कक्षा १० मा शुशिल अधिकारी पुस्तकालयको कारण आफुलाई पाठ्यपुस्तक पढ्न समेत मन लाग्ने गरेको बताउछन् । “पहिला खाली समयमा खेलेर बस्थ्ये, कक्षा बसेपनि पढेको जस्तो लाग्दैनथ्यो, उनले भने, “अहिले त खाली समय पुस्तकालयमा नै बस्ने गर्छु, पाठ्यपुस्तक पनि भएकाले पढ्ने वानीको विकास भएको छ । ”
एक तथ्याङक अनुसार, जिल्लामा एक विद्यार्थीले मासिक १३ पुस्तक पढ्छन् । प्रत्येक विद्यालयको पुस्तकालयमा सरदर ३ हजार पुस्तक छन् ।
विशेष गरी वाल साहित्य सहित विभिन्न ज्ञानबद्र्धक र जीवनउपयोगी पुस्तक पुस्तकालयमा उपलव्ध छन् । दाप्चाको खनालथोक स्थित सरस्वती पुस्तकालयका पुस्तकालयध्यक्ष विनोदप्रसाद अधिकारी पुस्तकालयको कारण विद्यार्थीमा गहन सोच्ने सिपको विकास भएको तर्क गर्छन् । “पढाएको पाठलाई व्यवहारीक बनाउनको लागि पुस्तकालयमा ल्याएर सम्वन्धित पुस्तक पढाउने गरेको छु । ” उनले भने । पुस्तकालय परियोजना संयोजक एलवि खड्का पुस्तकालय कार्यक्रम ज्यादै उपयोगी भएको बताउँछन् । “निकै उपयोगी छ, विद्यार्थी, शिक्षक र अविभावक पनि सन्तुष्ट छन्, माग पनि बढी रहेको छ । ” उनले भने । शिक्षाविद् प्रा. डा. विद्यानाथ कोइराला ज्ञान आर्जन गर्न, अरु लाई सिकाउन र “वुद्धि बढाउन” पुस्तकालय उपयोगी भएको बताउँछन् । “यसलाई शिक्षाको एउटा पाटोको रुपमा हेर्नुपर्छ । ” उनले भने ।
पुस्तकालयको संरक्षण र यसको विकासमा समुदायको चासो पनि बढेको छ । दाप्चा माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक दिनेशप्रसाद अधिकारीको अनुभवमा यसले अविभावक प्रतिको विद्यालयको धारणामा समेत परिवर्तन भएको छ । “अविभावकहरु पनि पुस्तकहरु पढ्न आउनुहुन्छ, यो त हाम्रै लागि हो भन्ने भावनाको विकास समेत भएको छ । ” उनले भने । जिल्ला शिक्षा अधिकारी दिननाथ गौतम जिल्लाकै सबै विद्यालयमा यसको विस्तार गर्नुपर्ने बताउछन् । “पुस्तकालयमा हुने पुस्तकबाट अक्तिरित्त र अति उपयोगि ज्ञान हासिल गर्न सकिन्छ, सरोकारवाला सबैको सहयोगमा जिल्लाभरका विद्यालयमा पुस्तकालय पु¥याउने सोच बनाएका र्छाैँ ” उनले भने ।