मण्डनभेगको ऐतिहासिक गणेशमन्दिर भत्किने अवस्थामा

ज्ञानमणि कालोटोपी÷चण्डेनीमण्डन

जिल्लाको उत्तरीभेगमा रहेको ऐतिहासिक गणेश मन्दिर संरक्षणको अभावमा अहिले भत्किने अवस्थामा पुगेको छ ।
मण्डनभेगको ऐतिहासिक महत्व बोकेको यस मन्दिरलाई पछिल्ला दिनहरुमा कसैले पनि चासो नदिएका कारण भत्किने अवस्थामा पूगेको हो । चण्डेनीमण्डन गाविसको वडा नं. १ श्रीचौरमा अवस्थित यो मन्दिर निकै नै पुरानो संरचना हो । यसमा रहेका घण्टा तथा मुर्ति पनि अहिले हराई सकेको छ भने छाना चुहिने भएको छ । पहिले यसलाई रेखदेख गर्न पुजारी राखिएको भएपनि अहिले रेखदेख गर्ने कोहि पनि छैनन् । जीर्ण अवस्थामा रहेको भएपनि गाविस तथा अन्य निकायले चासो पनि दिएको छैन । त्यसैले अहिले मन्दिर पूर्णरुपमा भत्किने अवस्था आएको स्थानियहरुको भनाई छ ।
यो मन्दिर कहिले र कसले निर्माण गराएको हो भन्ने बारेमा स्थानियहरुलाई पनि कमै मात्र जानकारी छ । कुनै एक जमानामा यहाँ एक किसानको गाईले दैनिक रुपमा दुध चढाउने गर्दथ्यो । यो के अचम्म हो भनेर खोस्रेर हेर्दा त्यहाँ गणेशको मुर्ति फेला परेको र त्यहि ठाउँमा मुर्ति प्रतिस्थापन गरि मन्दिर बनाईएको प्रचलित भनाई यहाँका बुढापाकाहरुले बताउँदै आएका छन् । पहिले यहाँ राम्रो सँग रेखदेख हुने गरेको भएपनि अहिले यसको वास्ता गर्ने कोहि नभएको प्रति स्थानिय ८४ वर्षिय लोकनाथ नेपालले चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो । अहिले गाउँमा यस्ता संरचनाहरुको जगेर्ना गर्ने युवा जमातको अभावले ऐतिहासिक मठमन्दिरहरु विलय हुने अवस्था आएको उहाँको गुनासो छ ।
सम्बन्धित गाविस तथा स्थानियवासिहरुले चन्दा उठाएरै भएपनि यसको जगेर्ना गराउनु पर्ने अवस्था आएको र मन्दिर संरक्षणको पर्खाइमा रहेको छ । अवको केहि समय सम्म पनि कसैले वास्ता नगर्ने हो भने मन्दिर पूर्णरुपमा भत्किने र यसको अस्तित्व पतन हुने तर्फ सबैको ध्यान जानु आवश्यक भएको नेपालले बताउनु भयो ।

फोटो ः जीर्ण अवस्थामा रहेको मण्डनभेगको ऐतिहासिक गणेश मन्दिर ।
तस्विर ः ज्ञानमणि कालोटोपी