किसानहरुलाई सहयोग गर

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला दुग्ध उत्पादनको हिसावले अग्रणी जिल्ला हो । दैनिक २ लाख ५० हजार लिटर दुध काभ्रेबाट राजधानी भित्रिने गरेको छ । पछिल्लो समय दुधको व्यवसाय थप व्यवसायिक बन्दै गएको छ । तर यो व्यवसाय फस्टाएपनि उचित लाभ भने लिन सकेको अवश्था छ । लागत मुल्य बढी हुँदा मुनाफा कम छ । पशुको मुल्य आकाशिदा किसानहरु इो व्यवसायबाट अलग्गिन खोज्दैछन् ।
ढुवानी पनि यहाँको प्रमुख समस्या हो । प्रत्येक गाउँमा बाटो त पुगेको छ तर त्यहाँ गाडी चल्न सक्ने अवश्था समेत नहुँदा दुध ढुवानीमा समस्या हुने गरेको छ । अझ बर्षाको समयमा त यो समस्या अझ बढ्छ । समयमा ढुवानी गर्न नसक्दा, चिस्यान केन्द्र सिमित हुँदा दुध विग्रने र घाटा व्यहोर्नुपर्ने हुन्छ ।
किसानहरुकै प्रयासमा भएका ढुवानी पनि प्रभावकारी देखिएका छैनन् । जैशिथोक गाविसको माथिल्लो भेग झगरेडाँडाबाट पाइपबाट दुध ढुवानी गरिँदै आइएको थियो । कामदारको अभाव र ज्याला पनि महंगो भएकोले अपनाइएको यो विकल्प पनि प्रभावहिन देखिएको छ । वडा नं.–४ स्थित झगरेडाँडा दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्थाले २०६९ जेठ देखि मंसिर सम्म यसरी दुध ढुवानी गरि पाँचखालमा रहेको दुग्ध चिस्यान केन्द्रमा पठाउँदै आएको थियो । तर चुहावट र गुणस्तरमा कमी भएपछि सजिलोको लागि अपनाइएको यो विकल्प फेर्न किसान बाध्य बनेका छन् । सहकारीले ३ सय लिटर दुध पाइपमार्फत पठाउने गरेकोमा विचमा दैनिक १५, २० लिटर जस्तो हराउन थालेपछि उनीहरुले आशंका गरेका थिए । पछि जमिन मुनि विछ्याएको पाइप निकालेर दुध चोरी हुन थालेपछि उनीहरुले यसरी ढुवानी गर्नै बन्द गरेका छन् ।
दुध उत्पादनको लागि अग्रणी मानिएको काभ्रेमा किसानलाई सहयोग गर्न राज्यले केही पहल गर्नुपर्छ । बढी दुध उत्पादन हुने स्थानमा ढुवानीको लागि व्यवस्था गर्ने, चिस्यान केन्द्र स्थापना गर्ने काममा राज्यका निकाय लाग्नुपर्छ । किसानले आफ्नै प्रयासमा गरिरहेको पेशा तथा व्यवसायको उत्थानको लाग्नु राज्यको दायित्व पनि हो । यस्ता कुरामा ध्यान दिएर जिल्लामा दुध व्यवसाय फस्टाउन सरोकारवालाहरु लाग्न अव ढिला गर्न हुँदैन ।