लुकेर बसेको प्रतिभाको साथि हो गौरीशंकरः कुमारी लामा

काभ्रे जिल्लाको पाँचखाल–१ खावामा जन्मिएर आफ्नो मौलिक कला र संस्कृतिको संरक्षण संबद्र्धन गर्ने उद्वेश्य बोकी कला क्षेत्र प्रति असाध्यै रुचि राखी लामो समयदेखि नृत्य क्षेत्रमा संघर्ष गर्दै आएकी छिन् कुमारी लामा । उनले गौरीशंकर समम्स्कृतिक समूहमा स्थापनाकालदेखि नै सदस्य तथा कलाकारको रुपमा काम गर्दै आएकी छिन् । केहि म्युजिक भिडियोहरुमा समेत उनले काम गरिसकेकी छिन् । उनीसँग प्रतिभा  भएर पनि अवसरको अभावले आफ्नो प्रतिभा देखाउने उचित मौका उनले अझै पाएका छैनन् । संजीवनी कलेज धुलिखेलमा स्नातक तह अध्धयनरत उाी गौरीशंकर साँस्कृतिक समूह मार्फत आफ्नो प्रतिभा देखाई आफ्नो र समूहको छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भइसकेकीछिन् । कुमारी समूहमा सदस्यको रुपमा रहि आफ्नो र समूहको लक्ष्य प्राप्तीको लागि सक्रिय छिन् । यस क्षेत्रमा केहि गर्ने उद्धेश्य बोकी कलाकारिताकोे दुनियाँमा फाल हालेकी उनै कुमारी लामासँग मध्यमार्गको कला मनोरन्जन विशेषको लागि अमरकृष्ण चन्दले गरेको कुराकानीः–

यस क्षेत्रमा किन लाग्नुभयो ?

सानै देखि कलाकार बन्ने रहर थियो । यस क्षेत्रमा लागेर आफूलाई सबै सामु चिनाउने रहर भए पनि खवसर पाएकी थिइन । गाउँघरमा डोको नाम्लो गर्दै विद्यार्थी जीवन विताइरहेकोमा पाँचखाल–१ खावामा गौरीशंकर साँस्कृतिक समूहको स्थापना भए पछि धेरथोर समय निकालेर विभिन्न कार्यक्रमहरुमा सक्रिय भएँ । गौरीशंकर साँस्कृतिक समूहले एउटा कलाकारको रुपमा चिनायो । साँच्चै भन्नुपर्दा यो क्षेत्र मेरो सौख अनि आफ्नो प्रतिभा देखाई नाम कमाउने इच्छाले लागेको हुँ तर अहिले त नसा जस्तै भएको छ ।।

कहिलेदेखि यस क्षेत्रमा लाग्नुभयो ?

सानैदेखि नाचगानमा भाग लिन्थें । गौरीशंकर साँस्कृतिक समूहमा २०६४ सालदेखि आबद्ध हुँदै थुप्रै ठाउँमा कार्यक्रमहरुमा सहभागी भइयो । केहि म्युजिक भिडियोहरुमा पनि काम गरें ।

यस क्षेत्रमा लागेर के फाइदा भो त ?

यस क्षेत्रमा मैल खासै केहि गरेकै छैन नै । खासै त्यति अवसर पनि पाएको छैन । गौरीशंकर कै कार्यक्रमहरुमा विभिन्न ठाउँमा आफ्नो प्रतिभा देखाएँ । नृत्यको क्षेत्रमा मौलिक कला संस्कृतिको संरक्षण संबद्र्धनमन लागि थोरै भए मना गर्न पाएँ । आफू कलाकार हुन पाएकोमा यसैमा सन्तुष्ट छु भन्नु पर्ला ।

केले आकर्षित ग¥यो यस क्षेत्रमा ?

सानैदेखि आफूलाई केहि गरेर आफूलाई चर्चित बनाई सबैसामु परिचित गराउने महत्वकांक्षाले नै यस क्षेत्रमा लागें । त्यसपछि परिवार साथिभाइ तथा गुरुहरुको पे्ररणा र साथले आज यहाँसम्म आइपुगें ।

भविष्यको लक्ष्य ?

खासै लक्ष्य नै त बनाएकी छैन । सफल कलाकार बनी आफ्नो र आफ्नो जन्मस्थलको नाम उचो राख्ने । विशेष गरि लोपोन्मुख मौलिक कला र संस्कृतिको संरक्षण र सम्बद्र्धनमा केहि गर्ने लक्ष्य लिएकी छु हेरौं कति सफल हुन्छु । संगसंगै नृत्य निर्देशकको रुपमा आफूलाई चिनाउने र नृत्य क्षेत्रमा भएको विकृति विसंगतिलाई हटाउँदै नृत्यको विकासमा सहयोग पु¥याउने मेरो भविष्यको उद्धेश्य छ ।

गौरीशंकरले के के गर्छ ?

गौरीशंकरले लुकेर बसेका प्रीतभाको खोजी गरी त्यसलाई एउटा अवसर प्रदान गर्छ प्रतिभाको लागि । अनि मौलिक लोक नृत्यको प्रशिक्षण तथा सचेतनामूलक कार्य गरी लोक संस्कृतिको संरक्षण सम्बद्र्धन गर्नुको साथै वातावरण संरक्षणको क्षेत्रमा काम गर्छ

गौरीशंकरले अहिलेसम्म के के ग¥यो त ?

धेरै नगरे पनि वातावरणीय सरसफाईको कार्यक्रम वर्षेनी गर्दै आएके छ । हामीसँग प्रयाप्त बजेट छैन तर पनि भएको सिमित बजेटले लोपोन्मुख लोक नृत्यको प्रशिक्षण का साथै त्यसको संरक्षण सम्बद्र्धन गर्नु पर्छ भन्ने नारा सहित सचेतना कार्यक्रम पनि गर्दै आएको छ । भविष्यमा काहिँ कतैबाट सहयोग पाए यस अभियानलाई जिल्ला तथा जिल्ला बाहिर लैजानै समेत सोच छ समूहको । हामीले मौलिक लोक नृत्यको डिभिडी तयार गरी विदेशमा समेत हाम्रो मौलिकताको प्रचार गरेकाछौं भने चाँडै नै गौरीशंकर कै लगानी र संलग्नतामा अर्को लोक डिभिडी निकाल्ने गृहकार्य गरिरहेको छ । तपाईं्रहरुलाई यस्तो गर्न कहाँबाट प्रेरणा मिल्यो ?

हेर्नुस् “मन पराउने हजार भेटिन्छन्, जुनी काट्ने एउटै हुन्छ, जति रुवाओस धरधरि रुवाओस् आफ्नो मान्छे आफ्नै हुन्छ ।” भने झैं आफ्नो संस्कृति संस्कारको माया गर्नु परिहाल्यो नि । हामीले नै लोक संस्कृतिको संरक्षण सम्बद्र्धन नगर्ने हो भने हाम्रो मौलिकता, कला संस्कृति भन्ने नै कहाँ रहन्छ र ? यी कुराहरुले अनि अग्रजहरुको प्रेरण र हौसलाले हामीलाई यो क्षेत्रमा लाग्न प्ररित ग¥यो ।

तपाईंको उमेरका यूवा यूवति त विदेशी संस्कृतिमा रम्न चाह्छ नि ?

सबैको आ–आफ्नो इच्छा रआकांक्षा हुन्छ । आफूले चाहेको गर्ने स्वतन्त्रता र अधिकार सबैलाई छ । अहिलेका यूवापुस्ता पश्चिमा संस्कृतिप्रति ढल्केको तीतो यथार्थ हो तर हामी तिनै यूवा साथिहरुलाई आफ्नोपन जोगाउनुपर्छ भनेर हिंडिरहेकाछौं । बिस्तारै बुझेर आफ्नोपनलाई माया गर्नुहुन्छ उहाँहरुले भन्ने हामीलाई आशा छ । हामी यूवाहरु सजग भएर मौलिक कला संस्कृतिको संरक्षण सम्बद्र्धनमा नलाग्ने हो भने भोलिका दिनमा हाम्रोे अस्तित्व र पहिचान नै संकटमा पर्ने पक्का छ । त्यसैले हामी जस्ता यूवाहरु मौलिक संस्कृतिको संरक्षण सम्बद्र्धनमा लागि पर्नु आजको समयको माग हो भन्ने मलाई लाग्छ ।

कस्तो खाले नृत्यलाई पहिलो प्राथमिकता दिने गर्नुभएको छ ?

साँस्कृतिक समूहमा आबद्ध भए पछि विशेष गरि नेपाली संस्कृति झल्कने नृत्य तथा गीत संगीतलाई प्राथमिकता त दिनै प¥यो नि । प्राय त्यस्तै नृत्य नै गर्ने गरेकीेछु । तर मलाई सबै किसिमको नृत्य गरेको छु मैले ।

पहिलो माया…………… ?

पहिलो माया त पक्कै नै जानी नजानी नै आमासँग होला नि । अर्कै माया भन्नुहुन्छ भने आज सम्म अनुभव गरेकै छैन ।

पहिलो धोका ?

धेका त अलिअलि खाएकी छु । साथीहरुले बोलेको कुरा नपु¥याउँदा भने साह्रै रिस उठ्छ । बोलेको कुरा पु¥याउन नसक्नेले किन बोल्नु भन्ने लाग्छ । यस्तै यस्तै धोका त हो नी ।

माया के हो ?

खै के भन्ने । माया जिवनको सार हाला । माया बिना जीवनको अर्थ छैन भन्छन् ।

आजसम्म कसैको प्रेममा पर्नुभएकोे छ ?

छैन, अहिले भनेको मेरो स्ट्रगलको पिरियड हो । प्रेमजालमा फस्ने होईन भन्ने सोची आफ्नै कामलाई नै प्रमी सम्झेकोछु । आफ्नो खुट्टमा उभिन सक्ने भएपछि त्यस बारेमा सोच्नुपार्ल नि होईन र ?
[email protected]

जीवन के हो ?

जीवन आकांक्ष्ँहरु पुरा गर्ने माध्यम होला ।

सेक्स के हो ?

सेक्स प्राणीको वंस विस्तार गर्ने साधन होे ।

बिहे अघिको सेक्स……………… ?

नाजायज नै हो । किनकी हाम्रो संस्कार र समाजले हामीलाई त्यो छुट दिंद्यैन ।

यस क्षेत्रमा के कस्ता विकृति विसंगति देख्नुभएको छ ?

विकृति त धेरै छन्, थुप्रै छन् भन्छन् तर आफू त नयाँ परियो खासै त्यति थाह छैन । तर पनि आफूभन्दा सिनियरको सम्मान नगर्ने आफैं मै हुँ भन्ने प्रवृति नै ठूलो विकृति हो झैं लाग्छ यस क्षेत्रमा ।

अन्तमा…………… ?

धेरै धेरै धन्यवाद, तपाईंको लोकप्रिय पत्रिका मार्फत मलाई पाठक सामु चिन्ने मौका दिनुभएकोमा मध्यमार्ग साप्ताहिक प्रति आभारी छु । हामी जस्तै ओझेलमा परेका प्रतिभालाई खोजी खोजी ल्याइदिनको लागि संचारमाध्यमलाई मेरो अनुरोध छ । जसले गर्दा ओझेलमा परेका प्रतिभाहरुले पनि अवसर पाउन सकोस् । मौलिक कला र संस्कृति भनेको हाम्रो अस्तित्व र पहिचान हो यसलाई बुझेर आजै देखि मौलिक नेपाली बला र संस्कृतिको संरक्षण संम्बद्र्धनमा आफूले जति सकिन्छ सहयोग गरौं भन्न चाहन्छु ।