समानुपातिक प्रथाको गलत प्रयोग रोकौं

युरोपका केही मुलुकमा समानुपातिक प्रथाको सफल प्रयोग भएका उदाहरण पाएपछि नेपालमा पनि २०६४ को संविधान सभा निर्वाचनमा पहिलो हुने प्रथाको साथीको रुपमा यस चल भित्र्याइयो तर विकृत अभ्यास हुँदै जाँदा र नेपालमा समानुपातिक नौलो भएका कारण दोस्रो निर्वाचनमा आउँदा निकै विवादित हुन पुगेको छ ।
विवादित हुनुमा नेताका पत्नी, भाई, भतिजा, साला, भान्जा समानुपातिक सभासद्मा मनोनित गर्नुले नाता च्याप्ने प्रयोगको रुपमा पार्टीमा देखापर्नुले त्यागी, लगनशील पार्टीका नेता कार्यकर्ता पाखा लाग्नु राम्रो संकेत होइन ।
प्रत्यक्ष समानुपातिक प्रतिनीधिबाट मुलुकको सर्वाेच्च विधि निर्माण हुने संस्था नौरंगी बनेको छ । के के न होला भनि हौसला राख्ने नेता तथा कार्यकर्ताहरु जिल्ल परेका छन् भने महिला प्रतिनीधित्वका निमित्त लागिपर्ने नेतृहरुलाई यो प्रथाले चरम दुरुपयोग गरिनुले पनि चोटिलो झापड दिएको छ ।
समानुपातिकको सफल प्रयोग युरोप र दक्षिण अफ्रिकामा भएको २०६४ मा उदाहरण दिने नेताहरुको भनाई दोस्रो संविधान सभामा आउँदा नेताहरुलाई धुरुधुरु रुवाउने भएको छ । यो प्रथा लोकतन्त्र संस्थागत भएका मुलुकमा दलगत प्रतिनीधित्वका लागि उपयुक्त हो । तर नेपालमा दलका नेताहरुको प्रायः हैकमीका कारण पनि समानुपातिक प्रणालीमा विकृति छाउँदै गएको हो ।
दलहरुको आन्तरिक प्रणाली र समाजको अभिमुखीकरणसँग निरपेक्ष रहेर प्रतिनीधित्व प्रथा बसाल्न खोज्दा लोकतन्त्रमा निर्लज्जहरुको हालीमुहाली हुनुले आफ्नी अर्धाङ्गिनी, नातागोता, आसेपासेलाई आवधिक जागिर दिने थलो बनेको महसुस भएको छ ।
इतिहासले कसैलाई माया र हेला गर्दैन । आउँदो सभा समानुपातिकको विकृत प्रयोग सहित अनेकौं गल्तीको जगमा उभिनेछ र माया दयामा पाएको सदस्यताले सार्थक भूमिका निर्वाह गर्न नसक्ने संकेत देखापरेको छ ।
अब लौरो टेकेर आफ्नो सुरक्षा खोज्ने युगको अन्त्य भएको छ । अबका दिनहरुमा यस्ता प्रथा अन्त्य गर्न आफैं अग्रसर हुनु जरुरी छ । समानुपातिक प्रथाको विकृत प्रयोगका लागि अन्तिम नमूना बन्न सकोस् र यस्तो प्रथा बन्ने सभाको अवसानपछि नदोहोरिने स्थिति बनाउन सक्ने आँटिलो नेतृत्वले देशको बागडोर सम्हाल्नुपर्छ ।