तेस्रो लिङ्गीद्वारा समान अधिकारको माग

बनेपा ÷ समलिङ्गीलाई महिला पुरुष सरह समान अधिकार राज्यले दिनुपर्छ ।
उक्त कुरा निल हिरा समाजका संचार अधिकृत माधव दुलालले यौनिक तथा लैङ्गीक अल्पसंख्यक समुदायको आधार प्राप्तिको अभियानबारे पत्रकारसँग बनेपामा अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा बताएका हुन् ।
अधिकृत दुलालले पहिचान अनुसारको राज्यले नागरिकताको प्रमाणपत्र, शिक्षा स्वास्थ्य र रोजगारमा तेस्रो लिङ्गको समान पहुँच हुनुपर्छ र विभेदकारी कानूनहरु खारेज गरी अब बन्ने संविधानमा समलिङ्गी (तेस्रो लिङ्गी) मैत्री व्यवस्था हुनुपर्छ भने अब संविधान सभामा मनोनित सभासद्मा तेस्रो लिङ्गको प्रतिनीधित्व हुनुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।
अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा तेस्रो लिङ्गी विष्णु अधिकारीले ‘म जैविक रुपमा महिला हुँ भने बाहिरी सामाजिक रुपमा पुरुष भएकोले तेस्रो लिङ्गीको रुपमा रहेको छु । मैले नेपालमा कास्कीबाट पहिलो पटक तेस्रो लिङ्गीको नागरिकता पाएको छु’ भन्छन् ।
उनले भने, यसरी रुप र भूमिका परीवर्तन भएकोले समाजले परिवारले हेर्ने तरिका फकर हुने हुँदा विभेद शुरु भएको छ । यसलाई चिर्न निल हिरा समाजमा विगत आठ वर्षदेखि रिपोर्टरको रुपमा काम गर्दै आएको र आउँदा दिनहरुमा संचार माध्यम मार्फत समाजमा रहेको विभेदीलाई समान अधिकारको रुपमा अगाडी बढ्न सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाई र तेस्रो लिङ्गी साथीहरुलाई अनुरोध समेत गरेको बताएका छन् ।
काभ्रे शंखुकी समलिङ्गी सुशिला लामाले भने ‘म पहिला पुरुषको रुपमा देखा परेपनि छोराको रुपमा हेर्थे, म पुरुषको नागरिकता लिएको व्यक्ति हुँ अहिले म नागरिकता लिएर रोजगार खोज्द हिँड्दा अप्ठ्यारो परेको छ ।’
‘मेरो शरीर, मेरो चाहना र मेरो अधिकार भनि समाजमा पहिचान दिँदै आएको छु र म अहिले मेरो पहिचान र कामसँग खुशी छु । सानैदेखि म महिला प्रकृतिको थिएँ, म जैविक रुपमा नै महिलाहरु साथी भएकोले परिवारले सानैदेखि यो सन्तान यस्तै हो भनि सहजै सहयोग गरिरहेका छन्’ उनले भने ।
उनले भने, ‘हामी नागरिकताको लागि प्रशासनसँग लड्दै आएका छौं । अदालतमा पनि मुद्दा दायर गरिरहेका छौं ।’
नेपालमा मात्र ४ लाख व्यक्तिहरु समलिङ्ग छन् र निल हिरा समाजले ३१ जिल्लामा आफ्ना कार्यक्रम संचालन गर्दै आएको छ र काभ्रे जिल्लामा मात्र ४ सय ११ जना समलिङ्ग भएको कार्यक्रममा जानकारी दिइएको थियो ।
हालसम्म नेपालमा १ सय ५५ जनाले तेस्रो लिङ्गीको रुपमा नागरिकता पाइसकेका छन् । एल.जी.बी.टी.आई. महिला समलिङ्गी, पुरुष समलिङ्गी, दुई लिङ्गी, तेस्रो लिङ्गी र अन्तरलिङ्गीको रुपमा समलिङ्गीहरु विभाजित रहेका छन् ।
निल हिरा समाजका प्रशासकिय अधिकृत प्रभुराम राईका अनुसार नेपाल सरकारबाट भने हामीलाई खासै सहयोग भएको छैन । अमेरिका, नर्वे, विश्व बैंक, ग्लोबल फण्ड र अर्थ मन्त्रालयको एच.आई.भी. एड्स शीर्षकबाट मात्र सहयोग आउने गरेको छ ।
तेस्रो लिङ्गीमा पनि ३.५ प्रतिशत संक्रमित रहेको आशंका गरिँदै आएको कुरा कार्यक्रममा उपस्थिति व्यक्तिहरुले बताएका थिए ।