बहुउपयोगी तामा

कलिलो बाँसलाई तामा भनिने गरिन्छ । जसलाई तरकारी वा अचार बनाउनको लागी प्रयोग गर्ने गरिन्छ। प्राय मानिसले बाँसको तामा कम नै खाने गर्दछन् । बाँसको तामाको फाइदा थाहा नभएकाले पनि यसको प्रयोग कम भएको होला । यदी मानिसलाई बाँसको तामाको विभिन्न फाइदा थाहाहुने हो भने यसको प्रयोग बडी हुन सक्छ । हाम्रो स्वास्थ्यको लागी बाँसको तामा निकै उपयोगी हुन्छ । तामाको स्वादसँग जोकोही परिचित भए पनि यसको बहुगुणी फाइदाबारे सबैलाई जानकारी नहुन सक्छ । आलुतामा खानाले स्वास्थ्यमा के कस्तो फाइदा पुग्छ ? यसबारे यहाँ उल्लेख गरिएको छ–

बाँसको तामाको विभिन्न फाइदाहरु यस्ता छन्

१) यसमा प्रोटिनको मात्रा बडीमात्रामा हुन्छ जसले शरीरको प्रतिरोधक क्षमता बढाउँछ ।

२) तामाको सब्जिले पाचनप्रणालीलाई फाइदा पुर्याउँछ जसले गर्दा पाचन समस्या हटेर जाने गर्दछ ।
३) यदी तपाईलाई फोक्सोको समस्या वा खोकीको समस्या छ भने तामाको तरकारी खाने गर्नुहोस धेरै फाइदा हुन्छ ।
४) यसमा कार्बोहाइड्रेट्सको मात्रा निकै कम हुने भएकाले यो मधुमेह रोगीको लागी निकै फाइदाजनक छ ।
५) यसले उच्च रक्तचापलाई नियन्त्रण गर्ने काम गर्छ त्यसैले तामाको तरकारी उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिले खाने गर्नुपर्छ ।
६) तामाले पिसाबघरको कतिपय समस्या निको पार्ने गर्छ ।
७) यसमा फ्याटको मात्रा निकै कम हुने भएकाले कोलेस्ट्रोलको मात्रा कम गर्ने गर्छ ।
८) यसमा थोरै मात्रामा क्यालोरी हुने भएकाले शरीरको बोसो घटाउँछ ।
९) तामामा पाइने प्रोटिनले स्वासप्रस्वासको कतिपय समस्यालाई निको पार्ने गर्छ । पाचन प्रकियामा समस्या छ भने पनि नियमित रुपमा तामाको सेवन गर्दा राम्रो हुन्छ । बिसाबमा सक्रमण भएका बिरामीलाई पनि तामाले औषधीको काम गर्छ ।
१०) गर्भबती महिलालाई पनि तामा निकै स्वस्थकर मानिन्छ । यस्ता महिलालाई गर्भवतिको अन्तिम महिनामा तामा खुवाउने गरिन्छ ।
११) यसले ग्यास्ट्रिक र अल्सरलाई निको पार्नमा भुमिका निर्वाह गर्छ । नियमित तामाको सेवनले क्यानसरको सम्भावनालाई समेत कम गर्छ ।
१२) यो मुटु रोग, रक्तचाप, अत्याधिक कोलेस्ट्रोल, आन्तरिक घाउचोटको समस्यालाई नियन्त्रण गर्नका लािग तामाले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ ।
१३) फोक्सो सम्बन्धी बिरामीको लागि तामा अमृतसमान मानिन्छ । स्वासप्रश्वासको समस्याबाट ग्रसित विरामीलाई नियमित रुपमा तामा सेवन गर्दा ठूलो राहत दिन्छ ।

नेपालमा यसको परिकार सिमित भए पनि विदेशमा भने सैयौं परिकारमा यसको प्रयोग गरिन्छ । जाडो मौसममा तामाको सुप निकै लाभदायक हुन्छ । कसरी तयार गर्ने त बाँसको तामा ?

तामा तयार पार्ने विधि

बाँसको तामालाई गुन्द्रुक जसरी नै पकाउने गरिन्छ । त्यसका लागि पहिला बाँसको कलिलो मुन्टा भाँचेर ल्याई स(साना टुक्रा बनाउनुपर्छ । त्यसलााई केहीबेर घाममा सुकाएर सुकाएर बेसार मोल्ने र सफा माटोको भाडो या डिब्बामा हावा नछिर्ने गरी बन्द गरि राख्नुपर्छ । त्यसलाई जति लामो समय राख्यो त्यति नै अम्लिएपन बढ्दै जान्छ ।

तामालाई पलास्टिकमा बाधेर जमिनमुनि महिनौसम्म गाड्ने परम्परागत तरिका पनि छ । तर, ब्याबसायिक रुपमा तामा उत्पादन गर्ने हरुले भने एयर टाइट बोटलमा भिनेगर र तामा राखी विक्रीको लागि राखेका हुन्छन् ।

तामाका परिकार

नेपालमा तामाको परिकार सिमित छन् । नेपालमा आलु बोडी तामाको तरकारी निकै प्रचलित छ । तामाको अमिलो अचार अर्थात तामाको मेसो पनि त्यतिकै लोकप्रिय छ ।

विदेशीहरुले यसलाई थुप्रै परिकारको प्रयोजनामा प्रयोग गर्छन् । खानाको सुरुवाती समयमा एप्पीटाइजर सलादको रुपमा तामालाई लिने गरिन्छ । तामाको सुप पनि विभिन्न थरीका तयार पारिन्छ । थाइल्यान्डमा तोम यम कोङग, चीनमा हट एन्ड सावरमा तामा अनिवार्य हुन्छ। चीनमा त तामाको २५० भन्दा बढी परिकार तयार हुन्छ ।मासुमा तामा राखेर पकाउँदा पनि निकै स्वादिष्ट हुन्छ । बासको टुसालाई ताजै तरकारीको रुपमा प्रयोग गर्न पनि सकिन्छ ।रेनुका कार्की , त्रियुगा ६उदयपुर नेपाल