विश्वको उत्कृष्ट संविधान बनाउने प्रयास भएको हो ः संविधानविद् देवकोटा

बनेपा । शनिबार माक्सवादी अध्ययन प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित संसद विघटन, संवैधानिक संकट र यसको निकास विषयक अन्तक्र्रिया कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा सहभागीहरुको जिज्ञासा मेटाउँदै संविधान सभा सदस्य एवं संविधानविद् खिमलाल देवकोटाले नेपालको संविधान विश्वकै उत्कृष्ट संविधानभित्र पर्ने बताउनुभएको छ ।

माक्सवादकै बारेमा प्रष्ट भएन भने भ्रम पैदा हुन्छ, जो अहिले राष्ट्रियस्तरमा चरमबिन्दुमा पुगेको छ । तसर्थ भ्रम चिर्नका लागि पनि माक्सवादको अध्ययन हुनु जरुरी छ । माक्सवाद द्वन्द्व रुपान्तरणको अर्काे रुप हो । माक्सवाद दर्शन हो भने कम्युनिष्ट पार्टी साधन हुन् । माक्सवादलाई गैर कम्युनिष्टले पनि अध्ययन गर्न सक्छ । माक्सवाद एउटा खुल्ला किताब हो । जसले विश्व दर्शनलाई पछ्याउन सक्छ आफूलाई रुपान्तरण गर्नुछ भने र समाजप्रति बफादार बन्नुछ भने माक्सवादको अध्ययन गर्नुस् । माक्सवाद एउटा दर्शनको रुपमा लिनुहोस्, तब तपाईंमा रुपान्तरण कसरी गर्ने भन्ने साधन र साध्य भेटाउनुहुनेछ भन्नुहुँदै संविधानविद् देवकोटा थप्नुहुन्छ– अहिले प्रधानमन्त्रीले चालेको कदम असंवैधानिक छ । त्यसैले न्यायालयले संविधानले टेकेर निर्णय गर्दछ । नेपाली जनतामाथि न्यायालयले न्याय गर्नेछ भन्ने विश्वास लिन आग्रह गर्नुहुँदै यो संकटबाट मुलुकको निकास न्यायालयबाटै हुनेछ भन्दै आफ्नो तर्क अन्त गर्नुभएको थियो ।

अन्तक्र्रियामा राजनीतिक विश्लेषक दिनेश शर्माको कथन थियो– यो व्यवस्थाले शोषित, पिडित जनताको पक्षमा काम गर्दैन भन्ने उदाहरण यि घटनाक्रमले पुष्टि गरेको धारणा राख्नुभएको थियो ।

अबको आवश्यकता तेस्रो जनआन्दोलन हो । त्यसको विकल्प छैन । नेपाली जनतालाई जस्तोसुकै भ्रममा अल्मल्याउन खोजे पनि अब नेपाली जनता अल्मलिने छैनन् । जुन भ्रमको खेती भएको छ, यो सबैको कारक भनेको प्रायोजित संविधानकै कारण हो । निमुखा जनतालाई यो संविधानले के दियो ? दियो त उही हिजोका सामन्तहरुलाई दियो । जसको एउटा उदाहरण चर्चाको शिखरमा छ, ७० करोड तर पर्दा पछाडि अनगिन्ती गन्हाएका सामन्तहरु छन् । अहिलेको यो मञ्चन संवैधानिक राजतन्त्र ल्याउने योजना सहित आएको छ । हजारौं योद्धाहरुको बलिदानलाई कुल्चने काम नेतृत्वहरुबाटै भएका कारण आज मुलुक यो अवस्थामा पुगेको छ । त्यसैले यो सबैको दोष यहि व्यवस्थाले लिनुपर्छ । यो षड्यन्त्रको सहमतिकर्ताका रुपमा पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र र खड्गप्रसाद ओली हुन् । यो पश्चगामीहरुको चंगुलमा नेपाली जनतालाई कुहिरोभित्रको काग बनाइएको छ । खबरदार ! नेता हो, नेपाली जनतामाथि षड्यन्त्रपूर्वक ढंगबाट अवाञ्छित गतिविधि हुन्छ भने हामी चुप लागेर बस्नेछैनौं भन्नुहुँदै विश्लेषक शर्माको थप कथन थियो– संविधानको कुन धारामा टेकेर संसद विघटन भयो ? के ओलीलाई यसको बारेमा थाहा छैन ? यहाँ कुनै तुक छ ? यो यथास्थिति धारले जुन गल्ती गरेको देखाइएको छ, यसभित्र गम्भीर षड्यन्त्रका गन्धहरु आइरहेका छन् । यो अवस्थामा नेपाली जनताहरु जाग्नुको विकल्प छैन ।

त्यसैले अबको बाटो संघीय जन गणतन्त्रको कोर्नुछ । यसको विकल्प पनि अब नेताहरुले दिनसक्ने छैनन् । त्यसका लागि नेपाली जनता आन्दोलन गर्न तयार छन् तर नेतृत्वकर्ताको खाँचो छ । संसदीय व्यवस्थाबाट निकास दिँदैन भन्ने महसुस नेपाली जनताले गरिसकेका छन् । दलालहरुको सत्ताले उन्मुक्ति दिँदैन भन्ने जिकिर राजनीतिक विश्लेषक शर्माको कार्यक्रममा थियो ।

उक्त अन्तरक्रियामा वाम विश्लेषक नरेन्द्रजंग पिटर, नेकपाका नेता तेजबहादुर मिजार, कान्छाराम तामाङ लगायतका वक्ताहरुले अहिलेको जटिल अवस्थाको टिप्पणी गर्दै आ–आफ्नो धारणा राख्नुभएको थियो । कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रतिष्ठानका अध्यक्ष दिनेश चौलगाईंले गर्नुभएको थियो भने कार्यक्रमको सञ्चालन प्रतिष्ठानका सहसचिव कुमार दाहालले गर्नुभएको थियो ।