समाज पर्गेली

मुरहरि रायमाझी

जे जस्तो देखें त्यस्तै नै लेखें, समाज पर्गेली
फतुर कुरा लेखेको छैन, नठाने अर्घेली ।

जानेको लेखें सुनेको लेखेँ, भोगेको लेखियो
अन्तरचक्षु नियाली हेर्दा, अनि जे देखियो ।

कहिल्यै चिप्लो घसेर लेख्न, लेखनी मानेन
गुलामी गरी प्रशंसा थाप्नु, उचित ठानेन ।

मनका कुरा जनका कुरा, ती कुरा तनका
लेखियो हाम्रो गौरव गाथा, नेपालीपनका ।

मिलाइ लेख्न सकिनँ होला, बिम्ब र प्रतिक
तापनि रति खिन्नता छैन, न सुर्ता मसित ।

कविता के हो ? गद्य र पद्य, न रस जानेको
मुक्तक के हो ? गजल के हो ?, अरुले मानेको ।

मिलने होला गजल लेख्दा, रदिफ काफिया
रिसाए होलान् सृजना पढी, भ्रष्ट र माफिया ।

म लेखिरहुँ खर्चिइ मसी, बेथिति पनको
ती भुइँमान्छे पिडित दुःखी, घाइते मनको ।

कानून कडा बनेन अझै, हत्यारा भ्रष्टको
कानूनै किन्न पाइयो भने, साधु नै बन्छ को ?

विदेशी भूमि सिंचित गर्छ, युवाको पसिना
तिनैको मात्र थाप्लोमा पर्छ, पापी त्यो असिना ।

क्वै अमेरिका क्वै अष्ट्रेलिया, युरोप खाडीमा
खेत र बारी भो काँसघारी, परिणत झाडीमा ।

विदेश युवा बाल र वृद्ध, देशले पालेर
बन्दैन देश युवाको शक्ति, त्यो खेर फालेर ।

नेपाल बन्ने भिजन छैन, नेताजीहरुमा
हामीले खोजी पर्दछ गर्नु, छ कि न अरुमा ।

त्यो नैतिकता विहिन शिक्षा, सुवास बिनाको
जति नै पेलौं आउला कहाँ ?, त्यो तेल पिनाको ।

इखालु मान्छे बिखालु साँप, देखेर डराउँछु
त्यो इख यदि उचित भए, म मन पराउँछु ।

त्यो अनुचित गरेर इख, जीवन चल्दैन
बिखको बिउ रोपेको ठाउँ, अमृत फल्दैन ।

त्यो तिल पेली आउँछ तेल, तेल नै फल्छ र ?
तिलको दाना हालेर, कहाँ बाती नै बल्छ र ?