एउटा भवन, हजारौंको आशा: प्रधानको अनुकरणीय योगदानले बाँच्ने छन् कति जीवन

स्वास्थ्य सेवा केवल अस्पतालको भवन, आधुनिक उपकरण र भौतिक पूर्वाधारले मात्र पूर्ण हुँदैन। त्यसलाई सार्थक बनाउने कुरा हो—सेवाभाव, दक्ष जनशक्ति र सेवाग्राहीप्रतिको मानवीय व्यवहार। यही दृष्टिले हेर्दा Scheer Memorial Adventist Hospital को नयाँ “JAD SADAN – Pradhan Memorial Medical Arts Building” केवल चारतले भवन होइन, मानव सेवाप्रतिको एउटा महत्वपूर्ण प्रतिबद्धता हो।

समाजसेवी राजभाई प्रधानका माता–पिताको स्मृतिमा निर्माण गरिएको यो भवनले काभ्रे तथा आसपासका नागरिकलाई आधुनिक र व्यवस्थित स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ। नयाँ OPD भवनबाट Internal Medicine, Surgery, Orthopedic, Pediatric, Gynecology, Dermatology, ENT, Dental, Dietician, Diabetes, Oncology र Cardiology लगायतका विशेषज्ञ सेवा सञ्चालन हुने जानकारीले पनि यसको महत्व थप स्पष्ट पार्छ।

तर एउटा प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ—के नयाँ भवनसँगै सेवा पनि नयाँ र अझ मानवीय बन्नेछ?

गाउँबाट उपचारका लागि आउने बिरामीले घण्टौँ लाइनमा बस्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्नु, वृद्धवृद्धा, महिला, बालबालिका तथा अशक्त सेवाग्राहीलाई सहज वातावरण दिनु र आर्थिक रूपमा कमजोर नागरिकलाई सम्मानपूर्वक उपचार उपलब्ध गराउनु नै यस्ता पूर्वाधारको वास्तविक सफलता हो। भवन अत्याधुनिक हुँदैमा सेवा उत्कृष्ट हुँदैन; सेवाग्राहीले अस्पतालबाट फर्किंदा पाएको विश्वास र सन्तुष्टिले त्यसको मूल्य निर्धारण गर्छ।

समाजसेवी राजभाई प्रधानको योगदानलाई पनि यही कोणबाट हेर्न आवश्यक छ। उहाँको सोच—“भवन बनाउँछु, तर त्यसमा मान्छे बाँच्नुपर्छ”—भौतिक संरचनाभन्दा धेरै गहिरो अर्थ बोकेको छ। भवन निर्माण गर्नु एउटा पक्ष हो, तर त्यस भवनभित्रबाट निरन्तर मानवीय सेवा प्रवाह हुनु अर्को र अझ महत्वपूर्ण पक्ष हो।

“भवनले उपचार दिन्छ, छात्रवृत्तिले भविष्य दिन्छ”
खानिखोला गाउँपालिकाका अध्यक्ष इन्द्र बहादुर थिङ “छिन्ताङ” भन्नुहुन्छ, “२०१३ सालमा दाताको घरको मजेरीबाट सुरु भएको स्वास्थ्य सेवा आज अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको मापदण्डमा पुगेको छ। यो हाम्रो लागि गौरवको विषय हो।”

भवनभन्दा ठूलो कुरा सेवा हो

प्रधानले स्वास्थ्यसँगै शिक्षा क्षेत्रमा पुर्‍याउँदै आएको योगदान पनि उत्तिकै प्रेरणादायी छ। हजारौँ असहाय तथा अनाथ बालबालिकालाई छात्रवृत्ति प्रदान गर्नु र स्वास्थ्य संस्थाको पूर्वाधार निर्माणमा सहयोग गर्नुबीच एउटा सुन्दर सम्बन्ध देखिन्छ—भवनले वर्तमानको उपचार गर्छ, शिक्षाले भविष्य निर्माण गर्छ।

Scheer Memorial को इतिहास पनि समुदाय र सेवासँग जोडिएको छ। सानो प्रयासबाट सुरु भएको स्वास्थ्य सेवा आज आधुनिक पूर्वाधारसहितको संस्थाका रूपमा विकसित हुनु आफैँमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। यस यात्रामा दाता, चिकित्सक, कर्मचारी, स्थानीय समुदाय र सेवाग्राही सबैको भूमिका छ।

अब नयाँ भवनसँगै अस्पतालमाथि जिम्मेवारी पनि थपिएको छ। दाताको उदारता र समाजको विश्वासलाई केवल संरचनामा सीमित नराखी गुणस्तरीय, सुलभ, पारदर्शी र सेवामैत्री स्वास्थ्य सेवामा रूपान्तरण गर्नु आवश्यक छ।

विशेषगरी ग्रामीण तथा आर्थिक रूपमा कमजोर समुदायका नागरिकले स्वास्थ्य सेवा लिन काठमाडौं वा अन्य ठूला शहर धाउनुपर्ने बाध्यता कम गर्न सकियो भने मात्र यस्ता पूर्वाधारको वास्तविक अर्थ स्थापित हुनेछ।

आज उद्घाटन वा हस्तान्तरण भएको भवन केही वर्षपछि पनि त्यत्तिकै सम्मानका साथ सम्झिन सकियोस् भन्ने हो भने त्यसको जग इँटा र सिमेन्टमा होइन, सेवा, इमानदारी र मानवीय संवेदनामा बलियो हुनुपर्छ।

राजभाई प्रधानको योगदानप्रति सम्मान व्यक्त गर्ने सबैभन्दा राम्रो तरिका उहाँको नाम भवनमा लेख्नु मात्र होइन, त्यही भवनबाट उहाँले देखाएको सेवाभावलाई व्यवहारमा उतार्नु हो।

अन्ततः, भवनले अस्पताललाई ठूलो बनाउन सक्छ, तर सेवाले मात्र अस्पताललाई महान् बनाउँछ।