पुनर्निर्माणका क्रममा पाँच लाख गुनासो सम्बोधन

गंगा लामा
धुलिखेल/भुकम्प गएको ५ वर्ष पुगिसक्दा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका अनुसार ४ लाख ९४ हजार ४४ लाभग्राहीको निजी आवास पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको, थप १ लाख ९० हजार १ सय ४५ आवास पुनर्निर्माणको चरणमा रहेको र अन्तिम किस्ता भुक्तानीका लागि ५ लाख ६१ हजार ६ सय ५० प्रमाणीकरण गरिएको छ । निजी आवास पुनर्निर्माणका क्रममा करिव ५ लाख गुनासो सम्बोधन भएको जनाएको छ ।

यस्तै मुलुकभरको तथ्यांक अनुसार भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त कुल ७ हजार ५ सय ५३ विद्यालयमध्ये ५ हजार ५ सय ९८ विद्यालयको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ । १ हजार ४ सय ९२ विद्यालय पुनर्निर्माणको क्रममा छन् । ९ सय २० वटा सम्पदामध्ये ४ सय २ वटा सम्पदाको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ भने १ सय ४१ वटा सम्पदा पुनर्निर्माणको चरणमा छन् । १ हजार १ सय ९७ वटा क्षतिग्रस्त स्वास्थ्य संस्थामध्ये ६ सय ६९ वटाको पुनर्निर्माण सकिएको छ भने १ सय ४५ वटा पुनर्निर्माणको चरणमा छन् । ४ सय १५ सरकारी भवनमध्ये ३ सय ४९ वटा सरकारी भवनको पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ । ४९ वटा पुनर्निर्माणको चरणमा छन् । सुरक्षा निकायका १ सय ९४ वटा संरचनाको पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ भने २२ वटा पुनर्निर्माणको चरणमा रहेको ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल नेपाल काभ्रेका अधिकृतले उल्लेख गरेका छन् ।

यसैबीच असुरक्षित स्थानमा रहेका लाभग्राहीमध्ये ४ हजार २ सय ४ लाभग्राहीलाई सुरक्षित आवासका लागि जग्गा व्यवस्था मिलाइएको र ८ हजार ७ सय ४४ भूमिहीन तथा सुकुम्बासी लाभग्राहीलाई जग्गा खरिद र अन्य वैकल्पिक व्यवस्थाद्वारा जग्गा उपलब्ध गराई निजी आवास पुनर्निर्माण गर्ने वातावरण मिलाइएको बताइएको छ । ४३ वटा एकीकृत बस्तीको योजना स्वीकृत भएको छ भने ९ वटा एकीकृत बस्तीको पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेको पनि बताइएको छ । यसैबीच २७ वटा योजना निर्माणाधीन अवस्थामा छन् । विभिन्न जिल्लामा ७ सय ६२ कि.मि. सडक पुनर्निर्माण गर्नुपर्नेमा ४ सय ४३ कि.मि. सडकको पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेको पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको जिल्ला अधिकृतले बताउनुभएको छ भने बाँकी ३ सय १९ कि.मि. सडकको पुनर्निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ । सँगसँगै एक हजार वटा खानेपानी योजना सम्पन्न भएका छन् भने एक सय वटा खानेपानी योजना कार्यान्वयनको अवस्थामा पुगेका छन् ।

प्राधिकरणका अनुसार पुनर्निर्माणका क्रममा हालसम्म सरकार र दातृ निकायबाट ३ खर्ब ९ अर्ब रुपैयाँ र गैरसरकारी संस्थामार्फत ७२ अर्ब रुपियाँ गरी ३ खर्ब ८१ अर्ब रुपियाँ खर्च भएको तथ्य सार्वजनिक गरिएको छ । प्राधिकरण स्रोतका अनुसार कोभिड १९ अर्थात कोरोना भाइरसको महामारीले विश्वव्यापी रूपमा प्रभाव पारेको र नेपालमा पनि झण्डै डेढ महिनादेखि लकडाउन जारी रहेकोले गर्दा पुनर्निर्माणका कार्यमा असर परेकोमा स्थिति सहज हुनासाथ पूर्ववत् अवस्थामा नै पुनर्निर्माणका कार्य हुने जिल्ला पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ । कोरोनाले पारेको प्रभावले पुनर्निर्माण र पुनस्र्थापनाका बाँकी काम सम्पन्न गर्न चुनौती समेत थपिएको जिल्ला पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ ।