समाचार टिप्पणी : चुनावमा तालमेल र अन्तरघात

पहिलो चरणको स्थानिय चुनाव सकियो । नतिजा पनि आइसक्यो । यस चुनावमा धेरै रौनकता पनि देखियो भने नागरिकको चासो र उत्सुकता पनि उस्तै रह्यो । लामो समयको अन्तराल पछि भएको हुनाले नै हुनु पर्छ निर्वाचनले सोचे धन्दा धेरै चर्चा पनि पायो । लामो समयको रस्साकस्सी पछि सरकारले गराउला कि नगराउला भन्ने अन्योलका वीच पहिलो चरणमा ३४ जिल्लाका २८३ स्थानिय तहहरुमा निर्वाचन सम्पन्न भयो । निर्वाचन त सकियो तर यसको रहल पहल र चर्चा परिचर्चा केहि हप्ता सम्म कायम रहने पक्का छ । यससँगै पहिलो चरणको निर्वाचनले आगामी दोस्रो चरणको निर्वाचनका लागि हुनु पर्ने तयारी र गृहकार्यको सन्देश मात्र दिएको छैन, आगामी दिनमा हुनु पर्ने अन्य यस्तै खाले निर्वाचनका लागि पनि पाठ सिकाएको छ ।

करिव २० वर्ष पछि भएको हुनाले चुनावमा उमेदवारी दिनेहरुको पनि भिड नै देखियो । एउटै दल भित्रै पनि धेरै आकाँक्षीहरु रहेकाले उमेदवारी छनौटमा दलहरु निकै समय सम्म अलमल नै गरिरहे । जसले टिकट पाएनन्, उनीहरु मध्ये केहिले आफ्नै पार्टी विरुद्ध बागी उमेदवारी पनि दिए भने कतिपयले अन्तरघाती रोल पनि निभाए । कतै कतै त पानी बाराबारको अवस्था सम्म रहेका केहि प्रमुख दलहरुमा चुनावी तालमेल रहेको विषयले पनि निकै प्रमुखता पायो । यसरी तालमेल गरिएका मध्ये अधिकांश ठाउँमा एमाले र राप्रपा तथा काँग्रेस र माओवादीका गठबन्धनहरु थिए भने केहि ठाउँमा राप्रपा र जनमोर्चा वीच पनि तालमेल भएको पाइयो । दलका प्रमुख नेताहरु वीच भित्री तालमेल भएपनि यसबाट कार्यकर्ताहरु भने निकै नै असन्तुष्ट रहेका थिए । उनीहरुले आफ्नो पुरानै चुनावी चिन्हमा मत दिएकोबाट यो कुरा प्रमाणित हुन्छ ।

यो स्थानिय निर्वाचनमा तालमेलको राजनिती गरिएका स्थानहरु मध्ये काठमाडौं महानगरपालिका र ललितपुरमा एमाले र राप्रपा वीचको तालमेलले निकै चर्चा पाएको देखियो । त्यस्तै भरतपुरमा माओवादी र काँग्रेसवीच भएको चुनावी तालमेल पनि उस्तै नै रहेको थियो । त्यस्तै अन्य क्षेत्र मध्ये पोखरा, हेटौंडा, बाग्लुङ्ग, म्याग्दी, तनहुँ, लमजुङ्ग, गोर्खा, सल्यान लगायतका जिल्लामा भएका चुनावी तालमेल पनि निकै रोचक रहे । यस्ता क्षेत्रहरुमा तालमेल गरिएका मध्ये केहिले त जित हात पारेका छन् भने अधिकांशमा पछि परेका पनि चुनावी परिणामले देखायो ।

यसरी हेर्दा दलहरु क्षणिकरुपमा मिलेका देखिएपनि वास्तवमा न उनीहरु मिलेका छन् न त उनीहरुका विचारहरु नै मिल्छन् । देखावटी तालमेल कति दिन सम्म टिक्नु , यस्ता प्रतिक्रियाहरु दिने कार्यकर्ताहरु पनि प्रशस्तै भेटिएका छन् । भरतपुरमा माओवादी र काँग्रेसको तालमेल भएपछि त्यहाँ विशेषगरि काँग्रेसका कार्यकर्ताहरुले खुलेरै असन्तुष्टि पनि पोखेका थिए । तीनीहरु मध्ये नै कतिपयले उमेदवार नै नभएको आफ्नै चुनाव चिन्हमा समेत भोट हालेका भेटिए ।

हुन त केन्द्रमा भएको तालमेलले तल्लोतह सम्म जानकारी दिलाउन नसक्दा पनि कतिपय कार्यकर्ताहरु झुक्किएका थिए । सरसर्ती हेर्दा नेताहरु मिले पनि कार्यकर्ताहरु नमिलेका कारण कतिपय ठाउँमा अन्तरघात भएको छ । अधिकांश पुराना काँग्रेस भनौदाहरुले काभ्रे जिल्लामा आफूले टिकट नपाएपछि पर्यवेक्षकको झोला भिरेर मतदानकेन्द्रको वरिपरी घुमिरहेको देखा परेका काँग्रेस कार्यकर्ताहरुले नै अन्तरघात गरेको समाचारहरु बाहिर आउन थालेका छन् । जिल्लामा यस अघि दुई प्यानल भई चुनावहरुमा हार बेहोरेको काँग्रेसले गतवर्ष मिलापत्र गरि एक भएको थियो । तैपनि यो स्थानिय तहको चुनावमा पहिलेकै रोग फेरि बल्झिएकोले विपक्षीहरुले पद हत्याउन सफल भएका हुन् । त्यसको ज्वलन्त उदाहरण काभ्रेका पुराना नगरपालिका र गाउँपालिकाहरुमा आएको नतिजाहरुले स्पष्ट देखाएको छ । यस्ता अन्तरघातीहरुलाई पार्टी नेतृत्वतहले बेलैमा कारबाहि प्रक्रिया अगाडि नवढाए अन्तरघातको रोग भुसको आगो सल्किए झैं काँग्रेस नै काभ्रेमा धाराशाही हुने पुराना काँग्रेसी कार्यकर्ताहरुले स्पष्टरुपमा चियापसलहरुमै भन्दै हिडेको पाइएको छ ।

अन्तरघातको ज्वलन्त उदाहरणको रुपमा लिइएको मण्डनदेउपुर नगरपालिका वडा नं. ८ मा नेपाली काँग्रेसले सबै सिटमा उल्लेख्य जीत हाशिल गरेपनि वडाअध्यक्षमा मात्र ३ भोटले पराजय भोग्नु परेपछि आफ्नै कार्यकर्ताहरुले अन्तरघात गरेको अब पार्टीले विष्लेषण गर्ने कि नगर्ने ? केहि असन्तुष्ट कार्यकर्ताले गरेको अन्तरघातले अर्को दललाई फाइदा पुगेको यहाँबाट प्रमाणित हुन्छ । यस्ता उदाहरणहरु थुप्रै छन् । यी विविध घटनाक्रमहरुबाट के बुझ्नु पर्छ भने तालमेल र अन्तरघातबाट चुनावी मैदानमा जानु भन्दा आफ्नै संगठनलाई बलियो बनाएर तयारी पुरा गरेपछि प्रतिश्पर्धा गर्नु बुद्धीमानी ठहर्छ ।