गुरुपूर्णिमाको अवसरमा सम्मान कार्यक्रम

धुलिखेल-श्रावण १ गते गुरुपुर्णिमाको अवसर पारी नेपाल चान हुन तेक्वान्दो संघ काभ्रे शाखाले विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमको साथमा सम्मान कार्यक्रमको आयोजना गरी धुलिखेलमा सम्पन्न गरेको छ । कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी उदयबहादुर राणा मगरले कुनै पनि व्यक्तित्वहरुले आपूmलाई सफल र सक्षम बनाउनका लागि गुरुको स्थापना गर्नै पर्ने कुरामा जोड दिँदै गुरुपुर्णिमाको महत्व र यसको प्रभावकारिताको बारेमा चर्चा गर्दै कालोपेटी ९द्यबिअप द्यभति० द्वारा सम्मानित खेलाडीहरुलाई खेलकुदको महत्व र गुरुपूर्णिमाको महत्वको बारेमा प्रस्ट्याउनु भएको थियो ।

कार्यक्रमको अवसरमा द्विप प्रज्वलितका साथ शुभारम्भ भएको सांस्कृतिक एवं सम्मान तथा गुरु पुर्णिमा कार्यक्रम दिनभरी नै चलेको थियो । उक्त अवसरमा शिक्षाविद् बेदप्रसाद कोजु, रामप्रसाद अधिकारी, धुलिखेल नगरपालिका वडा नं. ६ का वडा सचिव धु्रव प्रसाद पराजुली, जिल्ला मगरसँघका अध्यक्ष अम्मर बहादुर मगर लगायतले गुरु पूर्णिमाको महत्वका बारेमा चर्चा गर्नु भएको थियो । कार्यक्रमको अध्यक्षता संघका अध्यक्ष कृष्ण कुमार थापाले गर्नु भएको थियो भने कार्यक्रमको संचालन संचारकर्मी सनम सुवालले गर्नु भएको थियो ।

उक्त गुरु पूर्णिमाका बारेमा शाश्त्रमा उल्लेख भए अनुसार यसरी परिभाषित गरिएको छ । आषाढ शुक्ल पूर्णिमा अर्थात गुरु पूर्णिमा आफूलाई शिक्षा प्रदान गर्ने गुरूप्रति श्रद्धाभाव प्रकट गरी मनाइँदै छ । धर्मग्रन्थ महाभारतका रचयिता वेद व्यासको जन्मजयन्ती का अवसरमा वैदिक कालदेखि नै मनाउने गरिएको व्यास जयन्तीलाई गुरु पूर्णिमाका रूपमा लिने गरिएको छ ।

‘गु’ को अर्थ अन्धकार र ‘रु’ भन्नाले प्रकाश बुझिन्छ । अन्धकारको नाश गरी जीवनमा उज्यालो फैल्याउने व्यक्तित्वलाई नै गुरु भनिन्छ । यस्ता गुरुलाई हाम्रो शास्त्रले ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वरका रुपमा समेत मानेको छ । ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वरले समाधान गर्न नसकेको समस्यालाई गुरुले समाधान गर्न सक्छन् भन्ने शास्त्रीय मान्यता छ। यसैले भनिएको छ ।

गुरु ब्रम्हा गुरुर्विष्णु गुरुर्देवो महेश्वर । गुरुःसाक्षात परं ब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः । अर्थात गुरु ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वर हुनुहुन्छ । यस्ता साक्षात परं ब्रह्म गुरुलाई नमस्कार छ । माता पिताजस्तै गुरुलाई पनि देवता समान मानी ‘आचार्यदेवो भव’ भनिन्छ । गुरु पूर्णिमाका अवसरमा विद्यालय एवं विभिन्न सङ्घसंस्थाले कार्यक्रम गरी शिक्षा, दीक्षा दिने गुरुप्रति श्रद्धाभाव प्रकट गर्दछन्।् ।

सोही दिन वेदलाई ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद र अथर्ववेद गरी चार भागमा विभाजन गरी यसको अर्थ बुझाउन सरल संस्कृत भाषामा १८ पुराण र १८ उपपुराणको रचना गर्नुहुने वेदव्यासको सम्झनामा व्यास जयन्ती पनि मनाइन्छ । आषाढ शुक्ल पूर्णिमाकै दिन वेद व्यास जन्मिएकाले यसै दिन व्यास जयन्ती मनाउने गरिएको हो ।

व्यासले पुराण र उपपुराणका माध्यमबाट ‘परोपकार पुण्याय, पापाय परपीडनम्’ अर्थात अरूको उपकार गरे धर्म हुन्छ एवं अरूलाई पीडा दिए पाप लाग्छ भनी मानवतावादी सन्देश एका छन् । जसको कारण सोमबारको दिन देवताको पनि देवता आरध्यदेव महादेवको पूजा गरिन्छ । अविवाहित नारीले सुयोग्य बर पाउन तथा पतिको दीर्घायूको कामनासहित विवाहिता नारीले भगवान शिवको पूजा आरधना गर्ने गर्दछन् । यो दिन सेतो रंगको कपडा लगाउने र सेतै रंगको वस्तुहरुको दान गरेमा विशेष फल प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । त्यस्तै सोमबारका दिन भगवान शिवप्रति समर्पित भई शिव स्तोत्र, रुद्राक्ष, बेल पत्ताको पूजा गर्नाले भगवान शिव प्रशन्न हुन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ । त्यस्तै श्रद्धा भाव राख्दै निम्न पाँच काम गर्नाले पनि मनोकांक्षा पूरा हुने विश्वास गरिन्छ ।

१) सोमवार भगवान शिवको दिन अर्थाता चन्द्रमा का दिनका रुपमा लिइन्छ। यस दिन विहान सवेरै उठेर भगवान शिवको दर्शन गरी शिव चालीसा या शिवाष्टकको पाठ गर्नाले भगवान शिव प्रसन्न भइ समस्या समाधान हुने विश्वास गरिन्छ ।
२) दापत्य जीवनमा आउने उतार चढाव वा समस्या समाधानको लागि सोमवारको विहान सबेरै गौरी–शंकरलाई मनन गरी रुद्राक्ष शिव भगवानलाई अर्पर्ण गर्नाले मनले चिताएको पूरा हुने धार्मिक विश्वास छ ।
३) त्यस्तै सोमबारको विहान बेलपत्रमा सेतो चन्दनको टीका बनाएर शिवलिंगको पूजा गर्नाले पनि फलिफाप हुन्छ ।
४) सोमवारका दिन आफ्नो पायक पर्ने शिव मन्दिरमा पुगेर शिवलिंगमा दूध चढाउनुपर्छ । उक्त दूध तामाको भाडामा ल्याएर आफ्नो व्यापार व्यवसाय गरेको ठाउँमा पूर्ण श्रद्धाका साथ छर्किदै ‘ॐ नमः शिवायः’ मन्त्रको जप गर्नाले व्यवसायमा श्रीवृद्धि हुने मान्यता राखिन्छ ।
५) ‘ॐ नमो धनदाय स्वाहा’ मन्त्र कुनै शिव मन्दिरमा गएर रुद्राक्षको मालाले ११ पटक जप गर्नुहस् । यस मन्त्रको जप गर्नाले धन लाभ हुने धार्मिक विश्वास रहेको शास्त्रमा उल्लेख छ ।