तेमालमा खाना पकाउन बिद्युतिय चुल्हो, ग्यासमा हुने आधा खर्चमा विद्युत भुक्तानि

आर.एल.श्रेष्ठ

तेमाल-दुई बर्ष अगाडी सम्म १८ घण्टा लोडसेडिङ्ग व्यहोरेर बत्ति समेत बल्न नपाएका तेमाल वासिले विद्युतिय चुलो बाट खाना पकाउन पाउने भएका छन् । दाउराबाट खाना पकाउने चलन हट्दै गएको अवस्थामा ग्यासबाट खाना बनाउंदै आएका तेमाल गाउपालिकाका स्थानियले अव ग्यास भन्दा आधा सस्तोमा खाना पकाउन पाउने भएका छन् ।

१८ सय तिरेर ग्यास खरिद गरी त्यसमा घरसम्म लानको लागि थप ढुवानी खर्च समेत लगाएर खाना पकाउदै आएका तेमाल वासिले अव ग्यास प्रयोग गर्न नपर्ने भएको छ । हाल पुराना काठका कुहिएका पोल साथै जंगल हुदै आएको विद्युत लाईनको मार्गमा झाडि सुधार नगर्दा घण्टा घण्टामा झ्याप झ्याप वत्ति जाने कार्यबाट समेत तेमालवासि मुक्त हुने भएका छन् । विद्युतिय क्षेत्रमा आमुल परिवर्तन गर्न सफल रहनु भएका कुलमान घिसिंङ्गको तेमाल आगमनले गर्दा उक्त क्षेत्रमा विद्युतमा देखिएको समस्या समाधान हुने भएको छ । तेमाललाई उज्यालो पार्न तेमाल सामुदायिक विद्युत सहकारी संस्थाले पहल गर्दा तेमालमा उज्यालोको साथमा विद्युतकै माध्यमबाट खाना पकाउन पाउने भएका छन् ।

तेमाल सामुदायिकको अगुवाईमा भएको विद्युत कार्यप्रति खुसि हुदै नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले विद्युतिय चुल्हो वितरण गर्नुभयो । वितरणसंगै उहाँले चुल्होको प्रयोगमा कुनैपनि समस्या आउन नदिने घोषणा गर्नुभयो । पाँचखाल देखि तेमाल सम्मको लामो दुरी साथै झाडी सुधार नहुंदा समस्या आउने गरेकोमा कुलमानको आश्वासनले गर्दा तेमाल वासि ढुक्क भएका छन् ।
सहकारीले पहिलो चरणमा आफ्ना ग्राहक रहेका ५ सयभन्दा बढी परिवार ६हजार ७ सय रुपैयाँमा इन्डक्सन चुल्होसहित त्यसमा प्रयोग हुने कुकर, कराई, पानी तताउने ताप्के समेत उपलब्ध गराएको थियो । उक्त चुलो सहितको भान्छामा प्रयोग गर्ने सामाग्री जीआईजेड र समादायिक विद्युत उपभोक्ता महासंघको सहयोगमा बितरण गरेको थियो । तेमाल सामुदायिक विद्युत सहकारीले आफ्ना ५हजार ५ सय परिवार विद्युतका ग्राहकलाई एलपी ग्यासको सट्टा इन्डक्सन चुल्हो प्रयोग गर्नको लागि सहयोग गर्ने जानकार िगराएको थियो ।
तेमाल क्षेत्रमा एक सिलिन्डर ग्यासको मूल्य १८ सयभन्दा बढी पर्ने तर विद्युतिय चुलो मार्फत खाना बनाउदा दिनमा १ देखि २ युनिट विजुली खपत गर्दा खानाखाजा बनाउन सकिने जानकार िगराईएको थियो । ग्यास भन्दा इन्डक्सन चुल्होको खर्च कम पर्ने भएपछि तेमालवासिले ग्यासको बदलामा विद्युतिय चुलो प्रयोग गर्ने भएका छन् ।

कार्यक्रममा विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङले यस्तो अभियानले देशभित्रै अधिकतम् विजुली खपत गर्ने सरकारी लक्ष्य भेट्न सघाउन पुग्ने बताए । तीन वर्षअघि लोडसेडिङ रहेको भएपनि अहिले विद्युतीय चुल्होको प्रयोग बढोस् भन्ने अवस्थामा प्राधिकरण आइपुगेको उनले बताए । इन्डक्सन चुल्हो प्रयोगका लागि तेमालबाट सुरु भएको सामुदायिक प्रयासले अन्य ग्रामीण क्षेत्रका उपभोक्तालाई पनि प्रोत्साहित गर्ने र यसमा प्राधिकरणको साथ रहने उनले बताए ।

‘हिजोको जस्तो अवस्था आज छैन, अब गाडी पनि विद्युतबाटै चल्छ, खाना पनि विद्युतबाटै पाक्छ, पानी पनि विद्युतीय चुल्होमै तात्छ,’ उनले भने, ‘यो भनेको हामी आत्मर्भिरता हुने संकेत हो । समृद्धिका लागि चालिएको एउटा फड्को हो ।’ यसका लागि नियमित विद्युत आपूर्ति गराउन प्राधिरकणले उत्पादन बढाउने, आपूर्ति सहज गर्ने, सबस्टेन र ट्रान्सर्फमरको क्षमता बढाउने, प्रशारण तथा वितरण लाइनलाई सुधार गर्ने काम द्रुत गतिमा अघि बढाएको उनले बताए ।

कार्यक्रममा तेमाल गाउँपालिकाका अध्यक्ष सलामसिंह तमाङले गाउँपालिकाले पनि यस्तो अभियानमा सघाउ पुग्ने बताए । उनले गाउँमा करिब ५ हजार विद्युतका पोल काठको भएको भन्दै त्यसले दुर्घटनाको जोखिम बढेको उल्लेख गरे । विद्युत प्राधिकरणले ९० प्रतिशत लगानी गरे बाँकी १० प्रतिशत गाउँपालिकाले लगानी गरेर काठका पोलहरु फेर्ने बताए ।