चाकडीमा मौलाएको नेपाली राजनीति

प्रल्हाद शर्मा हुमागाई
नेपालमा पछिल्लो समय राजनीतिमा चाकडीवाद हाबी भएको तथ्य सार्वजनिक रुपमै छताछुल्ल हुँदै आएको छ ।
यो रोगबाट नेपालमा रहेका सबै राजनीतिक शक्तिहरु अछुतो छैनन् । चाहे कम्युनिष्ट धारका हुन्, प्रजातान्त्रिक धारका हुन् वा पुनउत्थानवादी धारका हुन्, सबैमा सलहझैं मौलाएको छ चाकडीवाद । यो समस्याबाट केही गरेपनि उम्किनसक्ने अवस्थामा नेपाली राजनीतिक छैन ।

यतिसम्म कि आफू नजिकका व्यक्तिले क्षम्मे हुन नसक्ने अपराध गरेपनि ढाल बनेर चाकडी गर्ने कार्यकर्ताको ताँती लाग्नुले यी कुराहरु पुष्टि गर्दछ । यो अवस्थामा यो मुलुकबाट भ्रष्टाचार, विसंगति विकृतिको अन्त हुने कल्पना समेत गर्न सक्ने अवस्था रहन्न ।

नेपालीहरुप्रति मौलाएको चाकडीवादले यो मुलुककै भविष्य अन्यौलतातिर धकेलेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ । हामी नेपाली अरुको नक्कल गर्न माहिर छौं । बिडम्बना दैनिक दिनचर्यासँग जोडिने र सकारात्मक सन्देश दिने विषयवस्तुका बारेमा नक्कल गर्न सकिरहेका छैनौं । जसको परिणाम अपनत्व दिनप्रति दिन गुम्दै गइरहेको छ । यो अवस्थामा आफ्नो पहिचान दिने धर्म, संस्कृति, संस्कार र परम्परालाई चाकडीवादले दलदलमा भास्दै गएको छ । इतिहासमा सुनौला अक्षरले कोरिएको वीर गोर्खालीको गाथाको पहिचान समेत अन्यौलतामा धकेलिएको छ । किनकी हाम्रो संस्कृति, परम्परा, संस्कार विस्तारै परिवर्तनको नाउँमा भुल्दै गएका छौं । त्यसको पछिल्लो आधार भनेको विदेशी संस्कृतिको प्रभाव मान्नुपर्छ ।

जसको प्रत्यक्ष असर नेपालको राजनीतिमा भने शुन्यतातिर धकेलेको देखिन्छ । दुई ढुंगाको तरुल भनेर नेपाललाई भन्ने गर्छौं जसको सकारात्मक सोच र सकारात्मक परिणामको लागि छिमेकीबाट सिक्नैपर्ने कुराहरु भने बिर्सिँदै जान्छौं । त्यसैको चर्चा गर्न लायक एउटा प्रसंग जोडौं, छिमेकी मुलुक भारतमा भर्खरै सम्पन्न प्रादेशिक चुनावको परिणामले प्रष्ट पार्दछ, उनीहरु कति दासत्व स्वीकार्छन् भनेर । यो विषयमा नेपालीहरु सहजै रुपमा आफूलाई अनविज्ञता जाहेर गर्न पछि पर्दैनन् । जुन किसिमको परिणाम केजरीवालले ल्याए त्यसबाट नेपाली मतदाताहरुले पाठ सिक्न जरुरी छ । यसबाट के पुष्टि हुन्छ भने नेपाली र भारतीय नागरिक बिचको बौद्धिकता सहजै आँकलन गर्न सकिन्छ ।

त्यसैले फेरि पनि ती भारतीय मतदाताहरुका बारेमा सम्मान गर्नु सञ्चारकर्मीको दायित्व समेत हुन्छ । त्यसबाट नेपालीले पाठ सिक्न सकेपनि नेपाली राजनीतिमा मौलाएको चाकडीवाद केही हदसम्म मत्थर हुने राजनीतिक विश्लेषकहरुको तर्क छ । आफ्नो मताधिकार सहज रुपमा प्रयोग गर्नसक्ने अवस्था सिर्जना हुने थियो भन्ने निचोडमा हाम्रो कलम पुगेको छ ।
त्यसैले नेपाली राजनीतिमा मौलाएको चाकडीवादका विरुद्ध सशक्त रुपमा आवाज बुलन्द गर्दै भ्रष्टाचार, विकृति, विसंगतिका विरुद्ध जनमत तयार गर्नु प्रत्येक सचेत नेपालीको दायित्व ठहरीने छ ।