विद्यालय बन्द गर्दैमा समस्या समाधान हुँदैन

गर्मी महिनाको सुरुवात भएसंगै तुवालोको कारणले जनजिवन कस्टकर बनेको छ । चैत्रको पहिलो हप्ताबट सुरुभएको तुवालो दिनपरदिन बढ्दै गएको छ । तुवालोको कारण मानव स्वास्थ्यमा स्वासप्रस्वास साथै हृदयघातको खतरा हुने स्वास्थ्य विज्ञहरुको भनाई रहेको छ । सरकारले उपत्यकामा तुवालोको प्रकोप धेरै भएको भन्दै घरवाहिर ननिस्कन उर्दी जारी गरेको छ । देसैभरका विद्यालयहरु चार दिनको लागि बन्द गर्न निर्देसन दिएको छ । सरकारले विद्यालय बन्द गर्ने निर्णले विद्यार्थीहरुको पठनपाठनमा समस्या आएको छ । अधिकांस विद्यालयहरुमा चैत्र १६ गतेबाट परिक्षा सुरुभएको छ । परिक्षकै पहिलो दिन विद्यालय बन्दको निर्णले विद्यार्थीहरुमा थप अन्योल सृजना भएको छ । चार दिन विद्यालय बन्द गर्दा तुवालोको समस्या समाधान हुनेमा कुनै संभावना छैन । जवसम्म बर्षात हुदैन तुवालो नघट्ने भएकोले बर्षात नभएसम्म विद्यालय बन्द गर्दा एस.इर्ई.परिक्षाको तयारी गर्दै गरेका विद्यार्थीहरु थप मारमा परेका छन् ।
तुवालोको प्रकोप बढ्नाको प्रमुख कारणको पहिचान गरी सो कारणको निराकरण तर्फ सरकारको खासै ध्यान पुग्न सकेको छैन । तुवालाको प्रकोप फैलदै जाँदा बायुमंडल प्रदुषण भएको छ । सो हुनाको पहिलो कारण धुलो, सवारी साधनबाट निक्लिएको धुवा, डंडेलोबाट फैलिएको धुवाको कारणले तुवालोको प्रकोप बढेको हो । जसको कारण बायुमण्डल प्रदुषण भएको हो । बर्षात नभएको लामो समय भएकोले धुले सडकबाट उडेको धुलो, सडकको क्षमता भन्दा बडी सवारी साधन र सो सवारी साधनबाट निक्लिएको धुवाले गर्दा बायुमण्डल प्रदुषण भएको हो । यस्तो जटिल समस्या समाधानको लागि सवारी साधनको चाप घटाउने साथै धुलोलाई नियन्त्रण गर्न जरुरी रहन्छ । तर सरकारले सो तर्फ ध्यान नपुर्याई विद्यालय बन्द गरेको छ ।
विद्यालय बन्द गर्दैमा तुवालो घट्दैन, विद्यार्थीहरुको स्वास्थ्यमा केही हदमा समस्या नआउला तर विद्यालयको कोठामा बस्नु र घरमा बस्नुले विद्यार्थीको स्वास्थ्यमा खासै फरक पर्दैन । जटिल समस्याको रुपमा रहेको तुहालोलाई दिर्घकालिन रुपमै घटाउने हो भने सवारी साधन गुड्ने सडकको अवस्थामा व्यापक सुधार, डडेको नियन्त्रणको लागि बिभिन्न चेतनामुलक कार्य, सवारी साधनहरुको धुवाको अवस्थाको बारेमा नियमित चेक जाँच गरी घातक ढंगको धुवा निक्लने सवारी साधनहरुलाई नियन्त्रण, बिभिन्न प्रकारका उद्योगहरुलाई वातावरण मैत्रि ढंगबाट संञ्चालन गर्ने गराउने व्यवस्था, धुले सडकहरुमा स्थानिय तहहरुसंग समन्वय गर्दै साथै उद्योगीहरुसंग सहकार्य गर्दै पानी छर्ने व्यवस्था गर्न जरुरी रहन्छ । तात्कालिन समस्यालाई केहि हदमा समाधान गर्नको लागि सवारी चापलाई घटाउन जरुरी रहन्छ, जसको लागि जोर विजोर प्रणालि अपनाउदा साथै औद्योगिक क्षेत्र वरपरको धुले सडकमा पानी छर्ने व्यवस्थाको लागि उद्योगिहरुसंग सहयोग माग्ने जस्ता कार्य गरेमा तुवालोको समस्या केही हदमा कम हुन्छ तर विद्यालय बन्द गर्दा काठमाडौ उपत्यकामा केही मात्रामा सवारी साधन कम होला तर देसैभर विद्यालय बन्द गर्दैमा तुवालोको समस्या समाधान हुंदैन ।