राजनीतिको कारण सहकारीहरूसँग विश्वसनियता गुम्दैछ

टोलटोलमा सहकारी घरघरमा भकारी भन्ने अभियानको साथमा सन्चालनको सुरुवात भएको सहकारी पछिल्लो समयमा आएर केही समस्यामा परेको छ । सहकारीको सुरुवातीको क्रममा गरिविको रेखामुनि रहेका बर्गको संरक्षण गर्न सफल भयो । बैकमा कर्जा लिन जाँदाको सास्ती अनि कर्जा लिएको पैसाबाट कर्जा उपलब्ध गराए बापतको भुक्तानीले पिरोलिएका बर्गको उत्थान गर्न सहकारी सफल नभएको हैन । जसको कारण सर्व साधारण जनताको ढुकढुकी सावित हुन पुग्यो सहकारी । विडम्बना पछिल्लो समयमा सहकारीमा विचार (राजनीति) घुस्दा साथै संचालकको मात्रै हालिमुहालिले गर्दा पछिल्लो समय सहकारी सिसाको घरमा सावित हुन पुगेको छ ।
सहकारी भनेको निष्पक्ष साथै स्वतन्त्र हुन जरुरी छ । तर पछिल्लो समयमा सहकारीमा राजनीतिकरण बढ्दै गएको छ । जसले गर्दा स्वतन्त्र रहन चाहने शेयर सदस्यहरू समस्यामा परेका छन् । त्यतिमात्रै नभएर पार्टीका अगुवा कार्यकर्ताले सहकारी हाक्ने साथै आफूसँग बिचार नमिलेकालाई सहकारीले दिनुपर्ने सेवा सुविधाको बारेमा बञ्चित गर्ने चलन ह्वात्तै वडेको छ । कुनैपनि सहकारीमा रहेका कार्यसमिति पदाधिकारी सहित सदस्य साथै उप—समितिमा आवद्ध रहनेहरू स्वतन्त्र हुनुपर्नेमा पार्टीको ह्वपका आधारमा चयन गर्ने परिपाटीले सहकारीहरुको विश्वसनियता बिस्तारै गुम्दैछ ।
पछिल्लो समयमा सहकारीले ल्याएको नयाँ अवधारणा अनुसार एक शेयर सदस्य समान प्रकृतिको धेरै सहकारीमा आबद्ध हुन नहुने नीति ल्याएको छ । यस्तो नीतिले सहकारीको हित रहन्छ तर पार्टीले सहकारीमा हस्तक्षेप गर्दा सहकारीको भविष्य धराशायी हुने अवस्था सुनिश्चित रहेको छ । विगतमा केही सहकारीले पार्टीमा आबद्ध भएकाहरूलाई मात्रै शेयर सदस्य बनाउने नीति नलिएका होइनन् तर पछिल्लो समयमा प्राय गरेर धेरै सहकारीहरुमा पार्टीको हस्तक्षेप हुने गरेको छ ।
कुनैपनि सहकारीले खुलेरै कुनै एक पार्टीको हितको लागि सहकारी सञ्चालन गर्नु सहकारीको सिद्धान्त अनुसार नभएपनि पार्टी कार्यकर्ताको हितको खातिर हुन्छ । त्यस्तो खाले सहकारीमा सोही पार्टीमा आबद्ध पार्टीका नेता कार्यकर्ता साथै समर्थकहरू रहनु नौलो होईन साथै त्यस्ता सहकारीमा आबद्ध शेयर सदस्यहरूमा सायद विभेद नहोला । देखाउने दाँत र चपाउने दाँत फरक गरी सञ्चालन हुदै गरेको सहकारीमा भने बिभेद हुनु स्वभाविकै हो ।
कुनै पार्टीको आडमा बनेको कार्यसमितिले सोही प्रकृतिका कर्मचारीहरूको छनोट गर्छन । त्यस्ता कर्मचारीहरूलाई कार्यसमितिको निर्देशन हुन्छ‚ हामी निकटलाई सुविधा दिनु अन्यलाई लगार्नु । पार्टीका इसारामा नाचेका सहकारीका कार्यसमिति र सोही ढंगबाट अगाडि बढेका कर्मचारीहरूले आफू निकटका विचार बोकेकाहरूलाई अवसर दिने मात्रै नभएर उनीहरूले सानो भन्दा सानो कार्यमा सफलता पाउँदा पनि सहकारीको तफर्बाट बधाईको ओइरो । विचार नमिल्नेले ठुलै उपलब्धि हासिल गर्दा पनि चुप । त्यस्तै कार्यसमिति साथै कर्मचारी निकट विचार मिल्नेकोमा हुने शुभ अशुभ कार्यमा लाग्ने लर्को र विचार नमिल्नेकोमा देखिने शुन्यताले सहकारीले विचारको आधारमा गरेको पक्षपाती व्यवहार प्रस्ट भएको छ ।
विगतमा शेयर सदस्यहरूको हितको खातिर सहकारीले निष्पक्ष व्यवहार गर्दा बैंकहरूलाई उछिन्न सफल भएको थियो । सहकारीको राम्रो व्यवहारका कारण सम्पूर्ण नेपालीले साथ दिएका थिए । पछिल्लो समयमा सहकारीमा देखिएको परिवर्तनले गर्दा नेपाली जनताहरू बैंक तर्फ आकर्षण हुन बाध्य भएका छन् । सहकारीको लामो इतिहासमा पछिल्लो समयमा आएर विश्वसनियता गुमाउँदैछ । सहकारीमा कार्यसमितिको चयन होस यात सहकारीहरुको छातासंगठनमा क्षमतावान , विज्ञ ,सक्षमता साथै निष्पक्ष व्यवहार गर्ने भन्दापनि पार्टीले छनोट गरेको व्यक्तिको छनोट गर्ने पछिल्लो परिपाटीलाई अन्त्य गर्न जरुरी छ ।