दमाईँ भई सकेको छैन

परिविक्रम
नौडाँडा, कास्की

मलाई दमाईँ नभन
म अझै दमाईँ भई सकेको छैन
र मलाई दलित त भन्दै नभन
जुन म हिजो पनि थिईनँ
आज त झन हुने कुरै हैन ।

एउटी ब्राहमण मातरीको
भरिएको त्यो कोखले ब्राहमण जन्माउँछ
अनि
तन्त्र मन्त्रको जनैले
मात्रै पनि ऊ ब्राहमण बन्दछ
तर,
फरक यहाँ छ कि
एउटी दमिनी आमाको
भरिलो कोखबाट दमाईँ जन्मदैन
जन्मन्छ,
एउटा नवजात शिशु मात्र ।

हो,
म त्यही शिशु बनेर जन्मिएको हुँ ।
मेरि दमिनी आमाले जन्माइन्
तर,
मलाई दमाईँ नभन किनकी
म अझै दमाईँ भई सकेको छैन ।

बडा साप’को छोराको बिबाह
यही मंसिरमा धुमधामले आटिरहँदा
म
मेरा बा’को बाजा लिएर जान सक्दिनँ
अनि
बडा साप’को कोट पाइन्ट
उनैका श्रीमतिको चोला साडी
बेहुला राजाको दौरा, सुरुवाल
मेरो सिउने क्षमता छैन ।

कहाँ सक्छु र?
बडा सापकै बेँसी खेतमा
मेरा बाले झैँ आफैँ हलो बनाएर
बाली लगाउन कहाँ सक्छु र?
अनि सक्दिनँ
जोत्दा जोत्दै अनौ फुस्किदा
कता कताबाट खोजेर
ठोक्न पनि सक्दिन ।
दिन रात बाली भनी
बुलबुले मूल हेरि वरि
पानी लगाउन पनि सक्दिन
झन्,
मंसिरमा फलाएर
थन्काउन सक्ने त सोचेकै छैन
हो के, म दमाईँ भई सकेको छैन ।

नवदुर्गाको नौ दिन भरि
तिम्रो त्यो घर घर चहारी
बिहान बिहान झिस्मिसेमा
सिया लाउन सक्ने भएकै छैन ।
अनि,
तिम्रो घरको भैंसी मर्दा
लैजा!
काटेर खा भन्दा
मेरा बाले झैँ चोक्टा चोक्टा
बनाउन सक्ने भएकै छैन ।

साँच्चै,
धेरै गाह्रो हुन्छ यार दमाईँ बन्न
मेरा कयौ पुस्ता दमाईँ बने
धेरै दुः ख गरे
तर,
म मा
त्यस्तो दमाईँ बन्न लायक कुनै लक्षण छैन
साथी हो!
मलाई दमाईँ नभन
म अझै दमाईँ भई सकेको छैन ।